BiH – evropski rekorder po broju političkih stranaka

Političku partiju je lakše osnovati nego firmu ili nevladinu organizaciju; za lokalne izbore prijavljeno više od 100 stranaka.

Jedna politička stranka na svakih 30.000 stanovnika u Bosni i Hercegovini – statisika je koja ovu zemlju svrstava u sami vrh liste država s najvećim brojem stranaka po broju stanovnika ne samo u regiji, nego i u Evropi. Političku partiju u Bosni i Hercegovini lakše je osnovati nego, naprimjer, firmu ili nevladinu organizaciju te ne čudi da se od jednopartijskog sistema došlo do gotovo 130 stranaka.

Prema zahtjevu Centralne izborne komisije Bosne i Hercegovine, od 2009. do juna 2015. godine nadležni sudovi iz registra su izbrisali čak 151 političku stranku, zbog sumnje da ne obavljaju svoju djelatnost – od Stranke narodnog izmirenja, Božije stranke, Radikalnog otadžbinskog fronta, Stranke Jugoslavena i brojnih drugih.

Ipak, ne radi se o odrazu demokratije i političkog pluralizma, nego jednostavno o tome da je politika postala najpoželjnije zanimanje u Bosni i Hercegovini te da su mnogi vidjeli priliku uzeti dio svog izbornog plijena – gotovo 4.000 pozicija na lokalnim i općim izborima, tvrde sagovornici.

Tako će na predstojećim lokalnim izborima u oktobru učestvovati 103 političke stranke, 171 nezavisni kandidat, 58 kandidata predstavnika nacionalnih manjina, 106 koalicija i 17 listi nezavisnih kandidata… saopćeno je iz CIK-a. Dakle, ukupno 455 političkih subjekata na glasačkim listićima. To je 19 stranaka i 47 koalicija više u odnosnu na izbore 2012. godine.

Plijen – 4.000 pozicija u vlasti

Među njima su i stranke Povratak otpisanih, Tvoja i moja stranka u Bosni i Hercegovini, Složna narodna stranka, Stranka pravde i povjerenja, Stranka spas…

“Naše analize pokazuju da je Bosna i Hercegovina rekorder u Evropi po broju političkih stranaka u odnosu na broj stanovnika, prvi smo ubjedljivo, jer na 30.000 stanovnika ide jedan politički subjekt”, ističe Dario Jovanović, direktor Koalicije Pod lupom, koja se bavi posmatranjem i unapređenjem izbornog procesa u Bosni i Hercegovini.

Jedan od razloga za to su i uvjeti za njihovu registraciju, koji su vrlo oskudni, a ne postoji jedno mjesto na kojem se registriraju politički subjekti, samim tim ni njihova jedinstvena baza.

“Imate 16 okružnih i regionalnih sudova na kojima se mogu registrovati politički subjekti, što znači da ne postoji ni jedinstven registar”, kaže Jovanović.

U entitetu Federacija Bosne i Hercegovine stranke se osnivaju prema zakonu iz 1989. godine, prema kojem je potrebno 50 potpisa za njenu registraciju, a entitetu Republika Srpska zakon donesen prije nekoliko godina nalaže 500 potpisa.

“Kod nas je puno lakše osnovati političku stranku nego nevladinu organizaciju, jer da bi NVO funkcionisala na prostoru čitave države mora biti registrovana pri [državnom] Ministarstvu pravde. Za političke subjekte to nije slučaj. Naprimjer može se registrovati na sudu u Bijeljini, a podnositi kandidatske liste bilo gdje u državi.”

Za mnoge način egzistencije

Zašto Bosna i Hercegovina ima toliko politički stranaka Jovanović ne vidi u političkom pluralizmu, nego podijeli izbornog plijena.

“Kada pričamo o Bosni i Hercegovini, zbog kompleksnosti sistema, to znači gotovo 4.000 pozicija, koje su izborni plijen. Imate 3.100 vijećnika, 143 načelničke pozicije i, pored toga, 800 drugih pozicija, zastupnika u parlamentima, entitetskim, kantonalnim, državnim, zatim ministre u vladi i premijere. Naravno da to stimuliše veću prijavu i veći broj političkih subjekata, kako bi učestvali u izbornom plijenu.”

Politički analitičar iz Banje Luke Miloš Šolaja slaže se da veliki broj stranaka ne odražava demokratiju, nego praktičnost.

“Jednostavno, politika je postala unosno zanimanje, a ne samo to, za mnoge je postala i način egzistencije, jer drugog posla nema. Ne vidim da nove stranke donose nove ideje, niti vidim da imaju neke nove političke okvire. Dakle, sve se vrti oko starih stranaka.”

U Bosni i Hercegovini je lakše osnovati političku stranku nego firmu, navodi Šolaja, dodajući da neke od njih imaju veće, a neke manje interese.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: