Zapadni Balkan i dalje evropsko bure baruta

Nezavisne novine

VAŠINGTON – Zapadni Balkan ostaje evropsko bure baruta, a američko liderstvo biće ključno da ne dođe do požara, navedeno je u najnovijoj studiji američke Heritedž fondacije o stanju u našem regionu.

Oni ističu da su Rusija, Kina i Turska u posljednjih nekoliko godina značajno pojačale svoje prisustvo, istiskujući uticaj EU i SAD, a islamistički ekstremizam predstavlja ozbiljnu bezbjednosnu prijetnju.

Heritedž fondacija je najuticajniji republikanski institut u SAD, koji je veoma blizak Republikanskoj stranci, koja je trenutno na vlasti u Americi.

Tipično za konzervativniji američki tink tank, kao dio razloga što je američki uticaj oslabio, oni navode “progresivnu agendu” koju je, kako kažu, nametnula administracija Baraka Obame, a koja, navedeno je, nije dobro prihvaćena od strane religiozne i tradicionalno nastrojene lokalne populacije, ali i to da, kako tvrde, EU nije uspjela svojim politikama efikasno pomoći u evropskim integracijama regiona.

Izazov za Ameriku u namjerama Kine i Turske

Osim Rusije, Heritedž fondacija vidi izazov za Ameriku u namjerama Kine i Turske. Ističu da Kina planira milijarde vrijedne investcije u infrastrukturu kako bi BiH i region približila svojoj sferi uticaja, a da Turska u BiH vidi bratski narod s kojim želi njegovati tijesne ekonomske i kulturne odnose.

Fondacija podsjeća i da se u BiH među tradicionalno umjerenim muslimanima probija radikalnija verzija vehabijskog islama, koju preferira Saudijska Arabija. Dodaju i da je dio te zajednice radikalizovan do mjere da se priključio Islamskoj državi, ali da, kako navode, vlasti BiH pokušavaju umanjiti značaj takvih tvrdnji.

“U septembru je Denis Zvizdić, predsjedavajući Savjeta ministara BiH, negirao novinske napise da su radikalni islamisti formirali bazu u ruralnim dijelovima BiH. Međutim, u novembru su se pojavili medijski napisi da je njemačka bezbjednosna agencija izuzetno zabrinuta u vezi s prijetnjom islamističkih terorista s posebnim fokusom na BiH”, navedeno je.

Obustaviti Obaminu “progresivnu politiku”

Kao preporuku za administraciju Donalda Trampa, Heritedž fondacija ističe važnost obustavljanja Obaminih “progresivnih politika”, da se bespotrebno ne miješa u domaće odnose unutar zemalja, te da pomogne EU u integraciji regiona.

Kao model za BiH, indirektno se s pominje Brčko distrikt, za koji kažu da tu žive Bošnjaci, Srbi i Hrvati, u kojem su institucije multietničke, za razliku od FBiH i RS.

Kada se radi o RS, Srbiji i srpskom narodu, ističu da su u značajnoj mjeri potpali pod uticaj Rusije, a tu posebno ističu ulogu Milorada Dodika, predsjednika RS.

“Moskva zna da je najbolji način da spriječi BiH da se pridruži evroatlantskoj zajednici da iskoristi unutrašnje etničke i vjerske podjele između Bošnjaka, Hrvata i Srba u zemlji. Lider RS Milorad Dodik zagovara nezavisnost svog regiona i ima veoma bliske odnose s Kremljom”, navedeno je, uz napomenu da je Vladimir Putin, ruski predsjednik, nekoliko puta Dodiku priredio državničke počasti. Za Dodika još kažu da je zbog “ilegalnog referenduma o Danu Republike” dobio sankcije od strane Amerike.

Evropski pristup nije urodio plodom

Ana Trišić-Babić, bivša zamjenica ministra spoljnih poslova BiH, kaže da ova studija pokazuje da Amerika shvata da evropski pristup u ranijem periodu nije urodio plodom.

“Mi u BiH smo skretali pažnju da su inicijative poput reforme policije i slične oduzimale puno vremena, nisu donijele nikakav rezultat, a prazan prostor koji se pojavio iskoristile su neke druge zemlje da se pozicioniraju u regionu”, smatra ona. Podsjetila je da je Amerika pomogla da se zaustavi rat te da očekuje da se ta zemlja ponovo značajnije angažuje i pomogne briselskoj administraciji u regionu.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

%d bloggers like this: